صفا ، صميميت و صداقت ، زندگى افراد را زيبا و شيرين مىكند و آخرتِ آباد و خوبى را براى آدمى فراهم مىآورد . هم‌چنان‌كه نفاق ، دوروئى و نيرنگ ، دنيا و آخرت انسان را آغشته به شقاوت و بدبختى مىسازد و توفيق توبه و بازگشت را از وى سلب مىنمايد . د ) توبة پس از مرگ چنان‌كه گفتيم در آيات شريفهء 17 و 18 سورهء نساء ، شرطِ « بعد از مرگ نبودن » توبه نيز ذكر شده است . در اين خصوص نيز بايد به‌طور كلّى بگوييم كه كافران و مشركان ، زمينه براى عفو و مغفرت و شفاعت و نجات ندارند : إِنَّ اللهَ لايَغْفرُ انْ يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفرُ مادُونَ ذلكَ لِمَنْ يَشاءُ « 1 » بىترديد خداوند اين را كه براى او شريك قرار داده شود نمىآمرزد و غير آن را براى هر كس كه بخواهد ، مىآمرزد . بنابراين در روز قيامت گرچه عفو و مغفرت ، زمينه‌ساز براى نجات است ، ولى براى مؤمن نه براى كافر ؛ زيرا كافر زمينه‌اى براى نجات ندارد : إنَّكُمْ وَ مَا تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ الله حَصَبُ جَهَنَّمَ « 2 » همانا شما و آنچه به جاى خدا مىپرستيد ، هيزم جهنّميد . جالب آن‌كه همان كافران و جهنّميان ، هنگامى كه آتش جهنّم را درك مىكنند ، ملكهء دروغ‌گويى و حقّه‌بازى آنان بروز و ظهور مىيابد و نظير وقتىكه در بن‌بست‌هاى دنيوى دغل‌بازى مىكردند ، در سراى آخرت نيز مكّارانه التماس مىكنند و فرصت مجدّد مىطلبند :

--> ( 1 ) . نساء / 48 ( 2 ) . انبياء / 98